Historia do XIX wieku

Bułgaria jest najstarszym państwem słowiańskim — powstało w 681 r. Ale już w II tysiącleciu p.n.e. na Półwyspie Bałkańskim, na obszarach dzisiejszej Bułgarii, osiedli Trakowie, prezentujący — jak wykazują wykopaliska — wysoki poziom kultury. Południową i wschodnią część zamieszkiwali Grecy. W III wieku p.n.e. spływa na Bałkany inwazja koczowniczych plemion celtyckich. Od II wieku p.n.e. datuje się stopniowy napływ Rzymian, którzy w połowie I w n.e. włączyli ziemie trackie do imperium rzymskiego. Powstają nowe ośrodki, warownie, rozwija się produkcja żelaza, wykorzystuje się dla celów leczniczych źródła mineralne.
Od IV w. nasiliły się najazdy Gotów i Hunów (V w.) z północy, później plemion słowiańskich. W VII w. Słowianie dotarli aż na Peloponez i wyspy na Morzu Egejskim. W drugiej połowie VII w. ze stepów zakaukaskich przybywają Protobułgarzy: Były to oddziały chana Asparucha, które rozgromiły w delcie Dunaju armię cesarza Konstanty­na (680 r.). W rok później chan ten tworzy przeciwko Bizancjum zbrojny sojusz z wcześniej osiadłymi tu plemionami Słowian. Rok 681 oznacza założenie bułgarsko-słowiańskiego państwa ze stolicą w Plisce. W roku 1981 cała Bułgaria obchodziła jubileusz 1300­-lecia utworzenia swego państwa. Chan Asparuch panował do 701 r. Po nim rządził państwem chan Terweł (702-718). Za panowania chana Borysa (852-889) następuje chrystianizacja kraju. Działają w tym okresie bracia misjonarze (z pochodzenia Słowianie) Cyryl (827-869) i Metody (820-885), pionierzy języka, piśmiennictwa i kultury słowiańskiej. Cyryl — to twórca najstarszego pisma staro-cerkiewno-słowiańskiego, literackiego języka Słowian; przełożył Pismo Święte. Metody wprowadził do liturgii język słowiański. Ok. 863 r. obaj bracia podejmują misję chrystianizacji na terenie państwa wielkomorawskiego. Przetłumaczyli wiele ksiąg, wiele dzieł napisali sami. Ich wybitna działalność skutecznie hamowała niemiecką ekspansję na wschód. Na cześć Cyryla i Metodego obchodzi się w Bułgarii święto państwowe (24 maja).
Za panowania cara Symeona I (893-927) państwo bułgarskie sięgało 500 km na północ od Dunaju, po Dniestr, na południu granicą było Morze Egejskie, na zachodzie — Adriatyk. Stolicę przeniesiono do Presławia. Dzięki wybitnym twórcom (m.in. Kliment Ochridzki — założyciel szkoły filozofii i piśmiennictwa w Presławiu) okres ten nazywa się złotym wiekiem kultury bułgarskiej.
W X w. rozwinął się wśród Słowian bałkańskich ruch społeczno­-religijny bogomiłów, krytykujących feudalizm i oficjalną wersję chrześcijaństwa i realizujących w swych gminach utopijne idee komunistyczne.
Następca Symeona, car Piotr (927-969), a po nim car Borys II (969-­971), nie zdołali odeprzeć ekspansji bizantyjskiej, w której wyniku zajęta została południowo-wschodnia Bułgaria. Na krótko podejmuje walkę car Samuil, ale w 1018 r. jego wojska rozbija cesarz Bazyli II, nazywany Bułgarobójcą. Na jego rozkaz 15 000 jeńców zostało oślepionych, jednemu na 100 pozostawiono jedno oko.
Bizantyjska niewola rozpoczęta od 1018 r. trwała do 1185-7 r. W okresie tym kraj przeżywa też najazdy Madziarów i wyprawy krzyżowe. Kryzys Bizancjum pod koniec XII w. ułatwia Bułgarom odzyskanie niepodległości. W 1187 r. w wyniku wielkiego powstania narodowego powstaje drugie państwo bułgarskie ze stolicą w Tyrnowie, na którego czele staje car Asan I (1187-96). Umocnienie kraju następuje za rządów cara Kałojana (1197-1207), dalszy rozkwit podczas panowania Iwana Asena II (1218-41); granice Bułgarii sięgały znowu po morza: Egejskie, Adriatyckie i Czarne. Ale do końca XIII w. kraj nękają ciągle najazdy Tatarów.
Początek XIV w. to wyraźne osłabienie władzy centralnej. Około 1363 r. państwo bułgarskie rozpada się na państwo Tyrnowskie i Widińskie. Wykorzystali to Turcy, zajmując w 1393 r. Tyrnowo, a w 1396 r. państwo Widińskie. Daty te oznaczają koniec istnienia II Państwa Bułgarskiego. Rozbicie w 1444 r. pod Warną wyprawy Władysława Warneńczyka oraz zajęcie Konstantynopola w 1453 r. oznaczało utratę niepodległości. Niewola turecka trwała do 1878- r.
Dążenia wolnościowe Bułgarów przybierały różne formy. Liczne powstania zbrojne wybuchły m.in. w latach 1598, 1686, 1688 i 1737. Okupanci tureccy rozprawiali się z powstańcami bez litości.

Tagi: Wakacje Bułgaria, Bułgaria apartamenty, Bułgaria all inclusive