Między Dunajem a Starą Płaniną cz. 8

DEWETAKI — 24 km na północ w kierunku do Swisztowa — mała miejscowość nad rzeką Osym. Tutaj znajdują się powszechnie znane jaskinie z barwnymi stalagmitami i stalaktytami, jeziorkami, wodospadami. Kiedyś były zamieszkałe przez człowieka jaskiniowego. Dalsza droga do Swisztow prowadzi przez miasto Lewski (60 km).
SWISZTOW (28 tys. mieszk.), położone tarasowato nad Dunajem, liczy ponad tysiąc lat. Przeprawiali się tu przez Dunaj Goci, Hunowie, legiony rzymskie. Miasto jest portem przeładunkowym, ośrodkiem przemysłowym (kombinat włókien sztucznych). Rejon rolniczy obfituje w sady i winnice. Ciekawe są cerkwie z XVII w.: oryginalna cerkiew Św. Trójcy to dzieło Kolio Ficzeto. Nad miastem góruje stara wieża zegarowa. W domu, w którym urodził się pisarz Aleko Konstantinow czynne muzeum. Pierwszy w Bułgarii dom kultury (czytaliszte) otwarto właśnie tutaj w 1855 r. Przejście graniczne (prom) do Rumunii.
W odległości 3 km na wschód przeprawy przez Dunaj strzegła ogromna twierdza rzymska — NOVAE - to jedno z ważniejszych miast rzymskiej prowincji Mezja Dolna. W sierpniu 1976 r. polscy naukowcy odkryli okazałą trójnawowa świątynię z 3 apsydami, zbudowaną z kamienia o marmurowych wnętrzach — pochodzi z IV-V w. n.e. Wcześniej już polska ekspedycja odkryła forum i obóz rzymski, fragmenty ulic, murów, baszt obronnych, urządzeń wodociągowych, kanalizacji i centralnego ogrzewania.
NIKOPOŁ — tutaj w 629 r. cesarz bizantyjski Heraklius założył silną twierdzę, której ruiny jeszcze dziś świadczą o wspaniałości tej budowli. Poprzednio istniało tu warowne miasto założone przez cesarza Trajana. W czasie prac archeologicznych odkryto resztki forum, amfiteatru, świątyń i domów, znaleziono kolumny, posągi, fragmenty ołtarzy, ulice wyłożone olbrzymimi płytami kamiennymi, pozostałości kanalizacji.
PLEWEN (115 tys. mieszkańców), miasto położone w centrum Niziny Naddunajskiej. Plewen ma charakter miasta nowoczesnego, chociaż jego historia sięga III—II w. p.n.e.; było także silną twierdzą turecką, broniącą przejścia przez Starą Płaninę do Tracji. Warto zwiedzić w centrum miasta Muzeum Wyzwolenia Plewen — 1877 r., urządzone w domu, w którym odbyło się spotkanie zwycięskiego rosyjskiego cara Aleksandra II z wodzem pokonanych armii tureckich. Obok domu statua, „Wdzięczna Bułgaria". Przez 5 miesięcy miasto było głównym ośrodkiem walk wojsk rosyjskich z armią turecką w 1877-78 r.
Atrakcją miasta jest utworzony w ostatnich latach rozległy park wypoczynkowy Kajłyka, z licznymi urządzeniami do zabaw i rozrywek.
W pobliżu Plewen wydobywa się ropę naftową. Rurociągiem z Rosji, doprowadza się tu znaczne ilości gazu ziemnego.
Koło wioski GIGEN, w pobliżu ujścia rzeki Iskyr do Dunaju, znajdują się ruiny rzymskiego miasta Ulpia Oescus. Odkryto tutaj piękną mozaikę — scenę z komedii „Achajowie", greckiego komediopisarza Menandra (342-291 r. p.n.e.), forum i ślady wielkich budowli publicznych. Ich ściany pokryte były różnobarwnymi płytami z marmuru. Miasto było silną warownią.
Z Gigen prowadził dawny szlak kupiecki do Płowdiwu. Na polecenie cesarza rzymskiego Konstantyna Wielkiego zbudowano w tym miejscu most drewniany na kamiennych filarach.